مقدمه

ساخت سایت وردپرسی فقط انتخاب یک قالب زیبا نیست. از نصب وردپرس تا انتقال سایت به هاست، مراحل مختلفی وجود دارد که هرکدام نکته‌ها و چالش‌های خودش را دارد. در این مقاله مسیری را که برای ساخت سایتم طی کردم، به ترتیب توضیح می‌دهم تا اگر شما هم قصد ساخت سایت دارید، بدانید از کجا شروع کنید و در مسیر چه چیزهایی انتظارتان را می‌کشد.

در این مسیر، علاوه بر تجربه‌ی خودم، از راهنمایی‌های هوش مصنوعی هم زیاد کمک گرفتم. هوش مصنوعی در پیدا کردن راه‌حل مشکلات و فهمیدن مراحل کار به من کمک کرد، ولی هر تغییر را خودم روی سایت اجرا و بررسی کردم.

مراحلی که در این مقاله می‌خوانید:

  1. نصب وردپرس روی کامپیوتر
  2. نصب قالب وودمارت و المنتور
  3. طراحی با المنتور و CSS اختصاصی
  4. سه‌زبانه کردن سایت با Polylang
  5. امنیت سایت
  6. بکاپ‌گیری
  7. خرید دامنه و هاست
  8. انتقال سایت به هاست
  9. بررسی‌های بعد از انتقال

مرحله ۱: نصب وردپرس روی کامپیوتر برای ساخت سایت وردپرسی

سایت را ابتدا روی کامپیوتر خودم ساختم و بعد از آماده شدن، آن را به هاست منتقل کردم. این روش چند مزیت دارد:

  • تا وقتی سایت آماده نشده، نیازی به خرید دامنه و هاست نیست.
  • تغییرات سریع دیده می‌شوند.
  • می‌توانید بدون نگرانی از خراب شدن سایت واقعی، آزمون‌وخطا کنید.

وردپرس برای اجرا به وب‌سرور، PHP و دیتابیس MySQL نیاز دارد. من برای ساخت این محیط از XAMPP استفاده کردم؛ برنامه‌ای رایگان که Apache و MySQL را یک‌جا نصب می‌کند.

مراحل کلی:

  1. XAMPP را نصب کنید و از XAMPP Control Panel دکمه‌ی Start کنار Apache و MySQL را بزنید.
  2. در مرورگر آدرس localhost/phpmyadmin را باز کنید و با گزینه‌ی New یک دیتابیس بسازید.
  3. آخرین نسخه‌ی وردپرس را دانلود کنید، از حالت فشرده خارج کنید و پوشه‌ی آن را داخل مسیر htdocs در پوشه‌ی نصب XAMPP کپی کنید.
  4. در مرورگر آدرس localhost/نام-پوشه را باز کنید و اطلاعات دیتابیس را وارد کنید (در تنظیمات پیش‌فرض XAMPP، نام کاربری root و رمز عبور خالی است).
  5. عنوان سایت، نام کاربری، رمز عبور قوی و ایمیل مدیر را وارد کنید و نصب را تمام کنید.
  6. از آدرس localhost/نام-پوشه/wp-admin وارد پیشخوان شوید.

نکته مهم برای ورود به سایت لوکال: هر بار که می‌خواهید روی سایت لوکال کار کنید، ابتدا در XAMPP Control Panel دو گزینه‌ی Apache و MySQL را Start کنید. تا این دو روشن نباشند، سایت باز نمی‌شود.

بعد از اتمام کار، حتماً هر دو را Stop کنید. این کار باعث می‌شود سرور و دیتابیس بی‌دلیل در پس‌زمینه روشن نماند، منابع سیستم مصرف نشود و احتمال آسیب به دیتابیس هم کمتر شود.

نکته: اگر Apache روشن نشد، معمولاً برنامه‌ی دیگری از پورت ۸۰ استفاده می‌کند. آن برنامه را ببندید یا پورت را در XAMPP تغییر دهید.

مرحله ۲: نصب قالب وودمارت و المنتور

برای ساخت سایت از قالب وودمارت و افزونه‌ی المنتور پرو استفاده کردم. المنتور یک صفحه‌ساز است و بدون کدنویسی اجازه می‌دهد صفحه‌ها را به‌صورت بصری طراحی کنید. نسخه‌ی پرو امکانات بیشتری دارد و برای استفاده از آن‌ها باید لایسنس افزونه فعال شود.

فایل قالب، فایل افزونه و لایسنس را هنگام تهیه‌ی افزونه‌ی پرو در اختیار داشتم. مراحل نصب:

  1. در پیشخوان به نمایش ← پوسته‌ها ← افزودن ← بارگذاری پوسته بروید، فایل زیپ قالب را انتخاب کنید و نصب و سپس فعال‌سازی را بزنید.
  2. در افزونه‌ها ← افزودن ← بارگذاری افزونه، فایل زیپ المنتور پرو را بارگذاری و فعال کنید.
  3. در بخش لایسنس افزونه، کلید لایسنس را وارد کنید تا امکانات پرو فعال شود.

مرحله ۳: طراحی با المنتور و CSS اختصاصی

قالب وودمارت امکانات و صفحه‌های آماده‌ی زیادی دارد، اما من تصمیم گرفتم فقط از هدر و فوتر آن استفاده کنم. بقیه‌ی بخش‌های قالب را حذف کردم و صفحه‌ها را خودم با المنتور طراحی کردم، چون می‌خواستم سایت دقیقاً مطابق سلیقه‌ی خودم باشد و به چیدمان آماده‌ی قالب محدود نباشم.

برای مواردی که تنظیمات المنتور کافی نبود، CSS اختصاصی نوشتم. هر تغییر را مرحله‌به‌مرحله انجام می‌دادم و بعد از هرکدام، نتیجه را در دسکتاپ و موبایل بررسی می‌کردم. این روش کمک می‌کند اگر مشکلی پیش آمد، دلیلش را راحت‌تر پیدا کنید.

یکی از چالش‌هایم تنظیم هدر وودمارت بود. پیدا کردن محل درست تنظیمات، اضافه یا حذف کردن آیتم‌ها و تغییر ترتیب آن‌ها زمان‌بر بود. ترجمه‌ی بعضی بخش‌های هدر هم راحت نبود و برای پیدا کردن محل درست تغییر متن‌ها باید بخش‌های مختلف تنظیمات قالب را بررسی می‌کردم.

مرحله ۴: سه‌زبانه کردن سایت با Polylang

سایتم به سه زبان فارسی، انگلیسی و ترکی استانبولی است و برای مدیریت زبان‌ها از افزونه‌ی Polylang استفاده کردم.

چندزبانه کردن فقط ترجمه‌ی متن نیست. منوها، عنوان‌ها و صفحه‌ها هم باید با زبان انتخاب‌شده هماهنگ باشند. برای هر سه زبان یک صفحه‌ی ورود جداگانه هم ساختم تا بخش ورود نیز با ساختار چندزبانه‌ی سایت هماهنگ باشد.

مرحله ۵: امنیت سایت

امنیت بخشی است که نباید قبل از انتشار سایت نادیده گرفته شود. من این کارها را انجام دادم:

  • تغییر آدرس ورود به پیشخوان: آدرس ساده و پیش‌فرض ورود را به یک آدرس اختصاصی با پسوندی قوی تغییر دادم. این کار جلوی حمله‌های خودکاری را می‌گیرد که آدرس‌های رایج را هدف می‌گیرند.
  • رمز عبور قوی: به‌جای رمز ساده، از رمز پیشنهادی خود سیستم استفاده کردم.
  • محدودیت ورود اشتباه: تنظیمی فعال شد که اگر کسی دو بار اطلاعات ورود را اشتباه وارد کند، حدود نیم ساعت امکان ورود مجدد ندارد. این کار جلوی حمله‌ی حدس زدن رمز را می‌گیرد.

علاوه بر این‌ها، این موارد را هم رعایت کنید:

  • نام کاربری مدیر را «admin» نگذارید.
  • وردپرس، قالب و افزونه‌ها را به‌روز نگه دارید.
  • افزونه‌ها و قالب‌های غیرضروری را حذف کنید.
  • فقط از افزونه‌ها و قالب‌های معتبر استفاده کنید.

نکته مهم: آدرس ورود اختصاصی را حتماً جایی یادداشت کنید. اگر فراموشش کنید، خودتان هم نمی‌توانید وارد پیشخوان شوید.

مرحله ۶: بکاپ‌گیری

قبل از انتقال، یک بکاپ کامل از فایل‌ها و دیتابیس لازم است. اگر موقع انتقال مشکلی پیش بیاید، با همین بکاپ می‌توانید به وضعیت قبلی برگردید.

افزونه‌هایی مثل Duplicator از سایت یک بسته‌ی کامل شامل فایل‌ها و دیتابیس و یک فایل نصب‌کننده می‌سازند که برای انتقال هم کاربرد دارد. بکاپ را علاوه بر کامپیوتر، جای دیگری هم (مثلاً فضای ابری) نگه دارید.

مرحله ۷: خرید دامنه و هاست

دامنه‌ی سایتم، fatemehasalmasi.ir، را از ایرنیک ثبت کردم. چون دامنه‌ی ir. به نام شخص ثبت می‌شود، چند مرحله احراز هویت لازم بود. این مرحله کمی زمان می‌برد، پس بهتر است زودتر شروعش کنید.

هاست را از وب‌توک و برای مدت ۳ ماه تهیه کردم، چون برای شروع و آزمایش مناسب بود و نمی‌خواستم از ابتدا برای مدت طولانی هزینه کنم.

برای وصل کردن دامنه به هاست:

  1. nameserverهای هاست (معمولاً دو آدرس) را از ایمیل یا پنل هاست بردارید.
  2. در پنل ایرنیک، دامنه را انتخاب کنید و nameserverها را جایگزین کنید.
  3. چند ساعت تا حدود ۴۸ ساعت صبر کنید تا تغییر اعمال شود.

مرحله ۸: انتقال سایت به هاست

برای انتقال، فایل بکاپ را روی هاست جدید بارگذاری می‌کنید، یک دیتابیس خالی در سی‌پنل می‌سازید و نصب‌کننده را اجرا می‌کنید تا سایت بازیابی شود. قبل از تغییر DNS، سایت را روی هاست جدید تست کنید و هاست قبلی را تا اطمینان کامل نگه دارید.

مرحله ۹: بعد از انتقال چه کنیم؟

انتقال با بازیابی فایل‌ها تمام نمی‌شود. باید ریدایرکت www، نمایش سایت در موبایل، افزونه‌ها و سرچ کنسول را هم بررسی کنید. این موارد را در مقاله‌ی «بعد از انتقال هاست چه چیزهایی را چک کنیم؟» توضیح داده‌ام.

جمع‌بندی

ساخت سایت وردپرسی از صفر تا انتقال، مسیری است که با صبر و انجام مرحله‌به‌مرحله پیش می‌رود. هر مرحله، از نصب وردپرس و طراحی با المنتور تا امنیت و انتقال، چیزی به من یاد داد. قصد دارم تجربه‌های بعدی‌ام را هم در همین سایت ثبت کنم.

اگر در ساخت سایتتان به مشکلی خوردید، در نظرات بنویسید.